Erkenning

Wat houdt erkenning in? 

Door een kind te erkennen wordt iemand de wettelijke ouder van hun kind. Dit betekent dat er een zorg en opvoedingsplicht is voor het kind, het geeft een recht op omgang, de plicht om bij te dragen in de kosten van de zorg van het kind en het kind krijgt erfrecht. De erkenner kan de biologische ouder zijn, maar dit is niet verplicht. 

Wanneer is erkenning nodig?

  • De biologische moeder is automatisch de wettelijke moeder. Er is geen erkenning nodig.
  • De biologische vader is automatisch de wettelijke vader indien hij getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met de biologische moeder. Er is geen erkenning nodig.
  • Als de biologische moeder getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met een ander dan de biologische vader, wordt de partner van de moeder, en niet de biologische vader gezien als de wettelijke vader. Is dit bij u het geval en bent u biologische vader, kijk dan ook bij de rechten van de biologische vader.
  • De biologische vader is niet automatisch de wettelijke vader als hij niet getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met de moeder. De biologische vader zal dan het kind moeten erkennen om wettelijke vader te worden.
  • Een duo moeder is automatisch wettelijke moeder indien de donor niet bekend is en zij getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met de biologische moeder. Een duo moeder moet het kind erkennen om wettelijke ouder te worden indien de donor bekend is en/of als zij niet getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met de biologische moeder.
  • Voor adoptie ouders is geen erkenning nodig, de ouders worden automatisch wettelijke ouders indien zij een kind uit Nederland of een verdragsland van het Haags Adoptieverdrag adopteren. Voor erkenning van een kind uit een ander land kunt u verder kijken bij adoptie.

Wanneer en waar kan iemand een kind erkennen?

  • Tijdens de zwangerschap (erkenning van de ongeboren vrucht)
    • Dit kan bij elke gemeente in Nederland.
  • Tijdens de aangifte van de geboorte
    • Dit kan alleen bij de gemeente waar het kind geboren is.
  • Na de geboorte van het kind
    • Dit kan bij elke gemeente in Nederland.

Wat moet u meenemen naar de erkenning afspraak bij de burgerlijke stand?

  • Identiteitsbewijs van de erkenner.
  • Identiteitsbewijs van de biologische moeder en/of het kind.
  • Toestemmingsverklaring van de biologische moeder indien nodig. 

Wat is er nodig voor erkenning en hoe werkt de erkenning? 

Om een kind te erkennen, zal de erkenner naar de burgerlijke stand moeten gaan in zijn of haar gemeente. Er zal dan een akte worden opgemaakt door de ambtenaar waarin staat dat de erkenner als wettelijke vader of moeder word gezien. 

Toestemming is nodig:

  • Tot twaalf jaar - van de biologische moeder.
  • Vanaf twaalf jaar tot zestien jaar - van de biologische moeder en het kind.
  • Vanaf zestien jaar - van het kind.

Voorwaarden voor erkenning zijn:

  • De erkenner moet minimaal 16 jaar zijn.
  • De erkenner moet persoonlijk aanwezig zijn, een machtiging is niet mogelijk.
  • De biologische moeder zal in persoon aanwezig moeten zijn bij de erkenning van het eerste kind en als het eerste kind de achternaam van de erkenner krijgt. In alle andere gevallen is een schriftelijke toestemming van de biologische moeder voldoende.
  • Erkenning is niet mogelijk door een man die niet met de moeder mag trouwen (door hun familieband).
  • Staat de erkenner onder curatele, dan is toestemming van de kantonrechter nodig.
  • Erkenning is niet mogelijk als het kind al twee wettelijke ouders heeft. 

Biologische moeder of de erkenner is getrouwd met een ander?

  • Indien de erkenner met een ander getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft dan de biologische moeder zal de erkenner moeten aantonen dat de band tussen hun en de biologische moeder vergelijkbaar is met een huwelijk en dat de band tussen hun en het kind hecht en persoonlijk is. Dit zult u moeten aantonen bij een rechter, en u zult hiervoor een advocaat moeten inschakelen. 
  • Indien de biologische moeder met een ander getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft met een ander zult u het kind alleen kunnen erkennen indien de erkenning van de niet biologische vader wordt vernietigd. Deze procedure kan echter alleen worden gestart door de erkenner, moeder of het kind. De biologische vader kan dus geen verzoek indienen voor de vernietiging van een erkenning van een kind. 

Belangrijke informatie

  • Bij de erkenning van uw kind kunt u ook de achternaam van uw kind kiezen. Hier zijn wel regels voor. In sommige gevallen is dit zelfs verplicht.
  • Indien dit niet het eerste kind is tussen de biologische moeder en de erkenner, dan krijgt het kind dezelfde achternaam als het eerste kind. 
  • De erkenning is gratis, er zijn wel kosten verbonden aan het afschrift van de akte van erkenning.
  • Als de moeder geen toestemming wil geven om het kind te laten erkennen en/of het gezamenlijk gezag aan te vragen kan de rechtbank deze toestemming vervangen. Is dit bij u het geval en bent u biologische vader, kijk dan ook bij de rechten van de biologische vader.
  • Het is verstandig om een kind zo snel mogelijk te erkennen. In het tragische geval dat een kind komt te overlijden tijdens de zwangerschap dan zal het kind worden gezien en geregistreerd als uw kind. Ook in het tragische geval dat er iets met de mogelijke erkenner gebeurt wordt deze als wettelijke ouder gezien ook al overlijd de erkenner voor de geboorte van het kind. 
  • Indien u een niet Nederlandse nationaliteit hebt kan het mogelijk zijn dat er extra voorwaarde zijn voor de erkenning of in sommige gevallen is een erkenning niet mogelijk. 

Vernietiging erkenning van een kind 

Het geval kan zich voordoen dat een ander dan de niet-biologische vader het kind erkend. Mocht dit zich voordoen kan er een aanvraag bij de rechtbank worden gedaan om de erkenning van een kind te vernietigen. Maar hoe werkt dit precies?

  • De procedure begint door een verzoekschrift in te dienen bij burgerlijke rechter (civiel recht). U zult hiervoor een advocaat nodig hebben en er zal ook een bijzondere curator worden ingesteld die de belangen van het minderjarige kind beschermt. Na het verzoekschrift zal de rechtbank alle belanghebbende informeren. 
  • LET OP! Het verzoekschrift kan alleen worden worden ingediend door de erkenner, moeder of het kind zelf (als meerderjarige of door een curator indien minderjarig). Een biologische vader die het kind niet heeft erkend kan dus GEEN verzoek tot vernietiging van de erkenning indienen bij de rechtbank. 
  • De tegenpartij kan op drie manieren reageren:
    • Geen reactie
    • Verweerschrift, als de moeder het niet eens is met het verzoek. 
    • Instemmingsverklaring, als de moeder geen bezwaar heeft. 
  • De rechter zal indien nodig een opdracht geven voor DNA onderzoek. 
  • Zitting bij de rechtbank. Soms is dit niet nodig, zoals in het geval van een instemmingsverklaring en als er verder aan alle voorwaarden is voldaan.
  • Uitspraak rechter. De rechter beslist of de rechtbank de erkenning van het kind zal vernietigen. Hierbij zal rekening worden gehouden of er aan alle voorwaarde is voldaan voor erkenning en of het in het beste interesse is van het kind. Indien u het niet eens bent met de beslissing kunt u in hoger beroep gaan.

Vervangende toestemming erkenning bij de rechtbank

Als de biologische moeder weigert toestemming te geven voor de erkenning kan de rechtbank deze toestemming vervangen. Maar hoe werkt dit precies?

  • De procedure begint door een verzoekschrift in te dienen bij de burgerlijke rechter (civiel recht). U zult hiervoor een advocaat nodig hebben en er zal ook een bijzondere curator worden ingesteld die de belangen van het minderjarige kind beschermt. Na het verzoekschrift zal de rechtbank alle belanghebbende informeren. 
  • De tegenpartij (de biologische moeder) kan op drie manieren reageren:
    • Geen reactie
    • Verweerschrift, als de moeder het niet eens is met het verzoek. 
    • Instemmingsverklaring, als de moeder geen bezwaar heeft. 
  • De rechter zal indien nodig een opdracht geven voor DNA onderzoek. Ook zal er een deskundigerapport komen met advies van een deskundige van de Raad van Kinderbescherming.
  • Zitting bij de rechtbank. Soms is dit niet nodig, zoals in het geval van een instemmingsverklaring en als er aan alle voorwaarde verder is voldaan. 
  • Uitspraak rechter. De rechter beslist of de rechtbank vervangende toestemming zal verlenen. Hierbij zal rekening worden gehouden of er aan alle voorwaarde is voldaan voor erkenning en of het in het beste interesse is van het kind. Indien u het niet eens bent met de beslissing kunt u in hoger beroep gaan.